Evenwicht en Balans – wat we kunnen leren van M.C. Escher en de Gulden Snede

Escher.aspxM.C. Escher haalde veel van zijn inspiratie uit de Islamitische kunst, leerde ik dit weekend in het Tropenmuseum. De prachtige patronen die gebruikt worden in tempels, stoffen en kunstwerken vertaalde hij met veel geduld en doorzettingsvermogen in wiskundige ontwerpen en voegde daar dieren aan toe om te komen tot de kunst die over de hele wereld bekend is en gewaardeerd wordt.

De tentoonstelling ‘Escher meets Islamic Art; is tot en met 3 november 2013 te zien in het Tropenmuseum en geeft een boeiend beeld van basis, structuur, ontwerp, orde, chaospatronen en oneindigheid.

Zijn vermogen om patronen terug te brengen tot basisvormen van vierkant, ruit en waaier maakten dat hij de werkelijkheid kon vertalen in surrealistische schoonheid. Door consequent gebruik te maken van zwart en wit, om en om, vlakverdelingen te vergroten en te verkleinen schept hij orde in soms chaotische beelden.

 

Een ander wiskundig gegeven waar hij gebruik van maakte is de Gulden Snede; een verdeling van lijnstukken  in een speciale verhouding die een intrinsieke schoonheid bezit. Deze verdeling wordt ook wel de ‘Goddelijke Proportie’ genoemd en zorgt voor balans in bijvoorbeeld het ontwerp van de iPad, maar is ook terug te vinden in bijvoorbeeld bloembladeren en zelfs in de muziek.

 

Ook in de menselijke maat waar ik eerder over schreef, is de gulden snede terug te vinden. En zonder op de wiskundige achtergrond in te gaan, is het vaak de verklaring voor het slagen of mislukken van een ontwerp, een project of de interpersoonlijke contacten – wanneer de juiste balans wordt gevonden in de aanpak, heeft deze een grote kans van slagen.

 

Kunstenaars weten slim gebruik te maken van de gulden snede in hun werk, daarmee brengen ze balans aan. Balans aanbrengen tussen ratio en gevoel, tussen formeel en informeel, tussen methodieken en GBV (Gezond Boeren Verstand) is essentieel voor het welslagen van elk initiatief. En omdat alles in de natuur gebaseerd is op deze ‘Goddelijke Proportie’  mag u bij het afwegen van besluiten vertrouwen op uw innerlijk kompas – uw onderbuik gevoel. Breng de feiten terug tot herkenbare proporties, zwart en wit. Schep orde in chaospatronen door stelselmatig voor en tegen af te wegen en in balans te brengen. Evenwicht in de klok en het kompas – de koers van de organisatie in balans met de capaciteit van de medewerkers en de oplevertermijn van uw producten.

 

Met name bij het begeleiden van veranderingen is het noodzakelijk de juiste balans te vinden in de informatie die u uw medewerkers geeft; te weinig informatie zal de geruchtenstroom juist stimuleren, te veel informatie wekt verwarrend en zorgt ook voor onrust. Er moet ruimte zijn voor tweerichtingsverkeer in de communicatie om de samenwerking te bevorderen en te zorgen dat de medewerkers betrokken zijn en blijven bij de onderneming en het resultaat tijdens het veranderingsproces.

 

Of, in de woorden van de grootmeester M.C. Escher zelf, “Zo, laat ons dan proberen om de berg op te klimmen, niet door te trappen op wat onder ons ligt, maar door ons op te trekken aan wat zich boven ons bevindt, voor mijn part aan de sterren, amen.”

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.