Vrijheid, vrede en cultuur

De titel van dit blog doet vermoeden dat ik over een mondiaal item ga schrijven. Immers, het is dit jaar 300 jaar geleden dat de vrede van Utrecht ondertekend is, wat een einde maakte aan een lange tijd van onrusten en oorlogen. Binnenkort is het Pasen, het feest van vrede en belofte van een nieuwe lente.

 

Over de vraag wat nu vrede en vrijheid is buigen we ons elk jaar rond 4 en 5 mei barsten de festivals los. Omdat het het jaar van de vrede is, zullen er dit jaar vele festivals met het thema Vrede plaatsvinden, zoals b.v. op 1 juni het Cultuur Festival Stichtse Vecht in Maarssen.

 

De vraag die ik deze week behandel is niet mondiaal bedoeld maar veel dichter bij huis: wat betekent vrijheid voor het interne bedrijfsklimaat? Want hoeveel werknemers zijn er daadwerkelijk in uw bedrijf die zich zo op hun gemak voelen dat ze durven zeggen wat ze denken? Hoeveel werknemers voelen zich zo vrij dat ze hun creativiteit durven aanwenden voor ongewone oplossingen waar u en uw klanten beter van worden? En in hoeverre durft u die vrijheid te stimuleren en in hoeverre past dit binnen uw bedrijfscultuur?

 

Cultuur vrijheid en vrede zijn geen begrippen die alleen maar passen in een grotere context; ze passen binnen iedere vorm van samenwerking waarin een afhankelijkheid bestaat.

 

Een middel om na te gaan in hoeverre medewerkers aansluiting vinden bij uw stijl van leidinggeven en in hoeverre ze hun mening durven geven, is het houden van een medewerkers tevredenheidsonderzoek. Uiteraard anoniem. Het stellen van vragen schept echter verwachtingen en daarmee heeft u de verantwoordelijkheid ook iets met de uitkomsten van het onderzoek te doen. Medewerkers verwachten niet alleen een terugkoppeling van de resultaten maar een tijdpad en planning voor veranderingen.

 

Want als het bedrijf werkelijk een open cultuur heeft, is een medewerkers tevredenheidsonderzoek niet nodig. In dat geval voldoet een ouderwetse ideeënbus waar iedere medewerker zijn plannen kwijt kan, gewoon met naam en toenaam. Of een moderne versie van een ideeënbus; een eigen community op Facebook, LinkedIn of via het eigen Intranet. Ook daarbij geldt dat er gekeken moet worden naar de inbreng en dat er een plan moet zijn hoe de ideeën concreet tot uitvoer kunnen komen.

 

Om tot een goed idee te komen is het nodig dat een werknemer zich prettig voelt en de ruimte daarvoor in zijn of haar hoofd heeft. Uit een recent onderzoek van Microsoft wat in  het kader van ‘de Week van Het Nieuwe Werken’ blijkt bijna vier van de tien medewerkers thuis creatievere invallen te krijgen dan op kantoor. Enerzijds omdat thuis ongestoord nagedacht en gewerkt kan worden. Maar anderzijds waarschijnlijk ook omdat het klimaat thuis open is. Er is ruimte voor productiviteit omdat er thuis een veilige omgeving is.

 

Nu zullen er niet in ieder bedrijf ruimte of mogelijkheden zijn voor Het Nieuwe Werken (HNW), maar dat is ook geen voorwaarde om een gunstig klimaat te creëren. Het Nieuwe Werken is een middel wat creativiteit kan stimuleren en het is niet mijn bedoeling dit als zaligmakend te promoten. Mijn bedoeling is dat u nadenkt over het klimaat in uw bedrijf. In hoeverre kunnen en mogen medewerkers zich veilig en vrij voelen? Hoe is uw bedrijfscultuur – durven medewerkers zich te uiten?

 

Daarom mijn tip: koester de plannen, ideeën en opmerkingen van uw medewerkers. Ga er zorgvuldig mee om en schep hierdoor een klimaat waarin een goed idee kan rijpen en uitgevoerd kan worden. Want een idee (of meerdere ideeën) waar niets mee gedaan wordt, speciaal als die zijn ingebracht door uw gewaardeerde medewerkers, heeft een averechts effect op de motivatie en de productiviteit van uw team.

Het Nieuwe Werken en de rol van de communicatie adviseur

Het Nieuwe Werken, afgekort als HNW, is dat weer een hype of een trend die straks onderdeel is van ons dagelijks leven?

 

Door het gebruik van de middelen die we tegenwoordig tot onze beschikking hebben is de digitale wereld ons venster op de wereld om ons heen. Steeds sneller komt de informatie op ons af, woorden als communicatie 2.0, internet 2.0 en media 2.0 benadrukken dat.

 

De eerste verslavingsklinieken zijn al een feit; voor mensen die geen uur zonder hun veegtelefoon of tablet kunnen. Er zijn reclamefilmpjes waarin vrienden ongerust worden als de ander niet binnen 2 seconden reageert op de geluidjes die voortgebracht worden door de apparaten waarmee we bijna vergroeid lijken. Er zijn zelfhulp boeken en seminars om ons te leren de steeds maar toenemende stroom informatie te ‘managen’. En waar is het einde?

 

Ik ben er van overtuigd dat elke verandering kansen en mogelijkheden met zich meebrengt, maar ook bedreigingen. Door steeds sneller informatie tot ons te nemen, door steeds beter te leren filteren, door steeds productiever en selectiever te zijn, worden we bijna robotten. En wanneer mag die machine eens stil gezet worden? Tijdens lunchtijd die we tijdens het nieuwe werken misschien wel achter de computer doorbrengen?

 

Het Nieuwe Werken geeft vrijheid, zorgt voor flexibiliteit en vraagt de medewerker zelf verantwoording te nemen. In de basis moet er vertrouwen zijn, afspraken die nagekomen worden en er moet een win-win situatie zijn voor beide partijen.

 

Door alle mogelijkheden die de technologie 2.0 ons biedt, kunnen we in contact blijven met de mensen om ons heen, met de opdrachtgever, de collega en de klant, we kunnen skypen, pingen, appen en chatten. Allemaal ‘real time’. We omzeilen de files, besparen op brandstof en reistijd. We hebben camera’s zodat we onze gesprekspartner ook niet alleen horen maar ook zien.  En toch…….. mist het menselijk contact, de interactie en de directe feedback die in een persoonlijk gesprek wél aanwezig is.

 

Door steeds maar meer, steeds maar sneller, missen we de rust om echt de tijd te nemen voor elkaar. Het gevaar is dat we de essentie missen van het gesprek, doordat we niet meer de tijd te nemen om echt te luisteren omdat we al bezig zijn met de volgende stap in het gesprek. Wat wil de ander nou echt, wat heeft hij of zij nodig, wat is voor de ander belangrijk en: wat is voor onszelf belangrijk?

 

Niet voor niets stranden veel mensen in zelfhulpboeken door de vraag: wat is uw doel? En: Stelt u zich eens voor hoe uw leven er over vijf jaar uit ziet? De volgende tweet komt al weer binnen, de volgende post op Facebook wordt met een geluidje aangekondigd en: weg is de concentratie, de mijmering want de digitale wereld dringt zich aan ons op.

 

De rol van de communicatie adviseur in het nieuwe werken? Dat is een rol van bewust maken van de mogelijkheden die de technologie ons biedt, maar vooral benadrukken dat het hulpmiddelen zijn om onze boodschap over te brengen. En dat deze communicatiemiddelen geschikt zijn als ondersteuning om een boodschap over te brengen, maar dat het belang, de essentie vooral bij de boodschap ligt en niet bij de middelen.

 

De eerste vraag voor de communicatie adviseur is nog steeds wat het probleem is, vervolgens vaststellen waarom het een probleem is en dan bedenken hoe het opgelost kan worden. Dat is nog altijd mensenwerk en laat de techniek, ook het nieuwe werken is een techniek, ons daar vooral in ondersteunen. Maar maak er geen hoofdzaak van.